Klimaat en gezondheid, 2e blog van Fred

In mijn eerste blog heb ik geschreven wat er in Kopenhagen, Bonn en Geneve allemaal gebeurt op het gebied van klimaat en gezondheid. Inmiddels zijn we ruim een maand verder en wil ik jullie graag meenemen in wat ik verder allemaal hier ben tegengekomen.

Maar eerst even wat lichters. Ook hier is er sprake van klimaatverandering en na maanden van kou tot diep in april’ is het in mei ineens erg lekker geworden. Mensen trekken massaal naar de stranden of gaan op de vele houten vlonders liggen die je overal bij het vele water in Kopenhagen tegen kunt komen. Zelfs tegenover de WHO is er zo’n vlonder gebouwd met een aantal sauna’s. Dat kan tot wat ongemakkelijke situaties leiden. Het kantoor van de hoogste baas hier heeft daar uitzicht op en hoog bezoek kijkt nog wel eens de ogen uit als mensen schaars of niet gekleed uit de sauna’s komen om in het water te springen. Maar goed, ik geniet ervan, van het weer dan, ook al omdat ik hoor dat er in Kopenhagen 12 maanden zijn; namelijk mei, juni, juli, augustus, november, november, november, november, november, november, november en november.

Migratie, klimaat en gezondheid
Maar dan wat serieuzere berichten. Samen met een nieuwe tijdelijke collega bij de WHO ben ik voor een tweede keer op bezoek gegaan bij de Europese Environment Agency hier in Kopenhagen (zie mijn eerste blog voor het eerste bezoek). We spraken daar met de Nederlandse Hanne van den Berg om te vragen wat de EEA doet op het gebied van migratie en ongelijkheid versus klimaat en gezondheid. De WHO is bezig om alle publicaties rond migratie, klimaatverandering en gezondheid in kaart te brengen en zal er ook een soort werkgroep voor op gaan zetten.

We hadden een goed gesprek over in welke mate kwetsbare groepen meer getroffen worden door klimaatverandering en of dat per groep verschilt. Zo is al veel onderzoek gedaan naar Roma in het verleden (met name over toegang tot sociale voorzieningen). We kregen veel informatie mee. Hieronder staan enkele recente publicaties van de EEA (al dan niet via European Topic Centres waar ze het werk aan contracteren). Op dit moment lopen overigens nog 2 ETC’s op het gebied van mitigatie en adaptatie.

·         Just Resilience for Europe: Towards Measuring Justice in Climate Change Adaptation (ETC, 2023);
 Just Resilience Briefing (EEA, 2022);
'Leaving No One Behind' Just Resilience Scoping Paper (ETC, 2022);
Social Vulnerability to Climate Change Scoping Paper (ETC, 2018);
Unequal Exposure and Unequal Impacts Report (EEA, 2018)

Mocht je meer willen weten over wat de WHO van plan is, aarzel niet om contact op te nemen dan kan ik je in contact brengen met onze migratiemensen.

Lancet countdown rapport
13 mei werd het “Lancet Countdown Health and Climate Change in Europe 2024” report gepubliceerd en gelanceerd in een event met o.a. een key note address door de WHO regionale directeur Hans Kluge. 69 contribuanten waaronder ook mensen van WHO-Euro in Bonn waarschuwen aan de hand van 42 indicatoren dat klimaatverandering al hier is en er al mensen aan dood gaan. Ook hier weer veel aandacht voor ongelijkheid, waarbij vrouwen vaker doodgaan aan hittegerelateerde stress dan mannen, lage inkomensgroepen eerder de dupe worden als voedsel schaarser wordt en mensen in achtergebleven gebieden vaker last hebben van bosbranden. Verder veel aandacht voor risico’s van sportbeoefening als het warmer wordt en de toename van de verschillende ziektes die beter gedijen als het warmer/vochtiger wordt zoals (Vibrio, West Nile virus, dengue, chikungunya, Zika, malaria, leishmaniasis, en teken).

EHP partnership 

De eerste meeting van het EHP Partnership voor Health Sector Climate Action vond ook 13 mei plaats). Gestuurd door Ierland en met een groep landen, waaronder Nederland willen we het volgende bereiken: “the partnership aims to create a community of practice, to address the gaps highlighted in the Lancet Countdown report and support countries in fulfilling their commitments made in Budapest at the 7th Ministerial Conference on Environment and Health.”

Zie: comma-ehp-newsletter-december-2023-eng-revised.pdf voor de laatste nieuwsletter van EHP.

 

Water, gezondheid en klimaatverandering
Nog een belangrijk event in mei was de publicatie, ook weer van de EEA Climate and health observatory, van het rapport Responding to climate change impacts on human health in Europe: focus on floods, droughts and water quality. In een seminar in Brussel op 15 mei werd het rapport toegelicht. Teveel en te weinig water leidt tot gezondheidsrisico's als je er niets aan doet. Maak ook plannen voor noodsituaties rond water en sanitatie. Zo staat 8% van de ziekenhuizen in de EU in risicovolle gebieden. Overstromingen kunnen ook leiden tot grotere beroepsgezondheidsrisico’s voor mensen die de boel op moeten ruimen. Lisbeth Hall van het RIVM gaf ook een presentatie, waarbij ze aangaf dat overstromingen vaak ook tot mentale gezondheidsproblemen kunnen leiden. En dat we zelfs in een land als Nederland rekening moeten gaan houden met vaker perioden van droogte.

Atach newsletter

Voor wie het nog niet weet: Welcome to Climate Health in Action, is een nieuwsbrief van Atach over global climate health action and building climate-resilient and low-carbon sustainable health systems. De nieuwsbrief is hier te vinden en de meest recente versie gaat over:

-Highlights from the ATACH Global Meeting, Madrid. 

-Launch of the ATACH Members Area  

-Upcoming climate action at the 77th World Health Assembly 

Seminar series Geneve
Zoals in het vorige blog aangegeven organiseert de climate change en health unit in Geneve een 10 delige webinar serie over klimaat en gezondheid. De eerste 3 sessies zijn inmiddels achter de rug. Ik heb ze deels gevolgd ofschoon het voor mij net iets te praktisch werd. Het wordt goed gevolgd door meer dan 100 mensen wereldwijd. In de eerste sessies ging het ondermeer over hoe je een vulnarability assessment moet maken en hoe de WHO als Accredited Implementing Entity van het Adaptation Fund bjdraagt en meedenkt met het indienen en beoordelen van projecten uit dit groet Fonds. De zorg loopt nog achter en vandaar dat er heel pragmatisch wordt uitgelegd wat er komt kijken bij het maken van een aanvraag.

Kamerbrief klimaatbeleid
Ik probeer natuurlijk ook goed te volgen wat er in Nederland gebeurd. 8 mei heeft BZ een Kamerbrief verstuurd over de voortgang op de Internationale Klimaatstrategie, inclusief mondiale gezondheid. In de brief wordt verwezen naar onze inspanning rond de klimaatresolutie bij de WHA, de ondertekening van de COP28-verklaring op klimaat en gezondheid en de WHO Boedapest ministeriële verklaring over gezondheid. Ook worden onze activiteiten genoemd in het EHP, EHTF en Atach (aan die laatste geven we ook een financiele bijdrage). Bilateraal wordt samengewerkt met landen waar VWS actief is via een attache en in het kader van de Global Health Partnerships Programma (GHPP) met bijvoorbeeld Kenia. In 2024 zal Nederland met alle internationale partners werken aan opvolging van de COP28 politieke verklaring en de nieuwe WHA resolutie over klimaatverandering en gezondheid.

Tenslotte
Iets om te vieren. Mijn collega’s bij VWS hebben het deze week voor elkaar gekregen dat er met steun van heel veel landen een nieuwe resolutie over klimaat en gezondheid is aangenomen bij de World Health Assembly. Op New Climate And Health Resolution Wins Strong Support From WHO Member States - Health Policy Watch (healthpolicy-watch.news) staat leuk beschreven hoe dat is gegaan.
Ook bij WHO-Euro gaan we nu aan de slag om de resolutie in de praktijk te brengen. Op hoe we dat gaan doen hoop ik op terug te komen in een van de volgende blogs.